‘Apotheker heeft de belangrijke taak om patiënt te begeleiden’

#recipereviewed: in gesprek met Apr. Paul Perdieus (deel 2)

De dematerialisatie van het elektronisch voorschrift is sinds half september 2021 een feit. Voor artsen en apothekers brengt het nieuwe systeem interessante mogelijkheden met zich mee, van minder papierwerk tot een betere opvolging van het medicatiegebruik van de patiënt. De patiënt van zijn kant kan een actievere rol opnemen in het beheer van zijn medicatie. In deze reeks laten belangrijke stakeholders hun licht schijnen over de voordelen en de uitdagingen van het “papierloze” voorschrift.

Hoe werkt het gedematerialiseerd voorschrift in de praktijk? Wat zijn de belangrijkste voordelen en de grootste uitdagingen? En wat zijn de verwachtingen voor de toekomst? We vroegen het aan apotheker Paul Perdieus, secretaris-generaal van Ophaco en lid van de Raad van Bestuur van Recip-e.

  • In deel 2 blikken we terug op de eerste maanden dematerialisatie en kijken we naar de toekomst.
  • In deel 1 bekeken we wat het gedematerialiseerd voorschrift betekent voor de zorgsector.

Belang van testen

Op 15 september 2021 werd het gedematerialiseerd voorschrift uitgerold over heel België. Aan die nationale uitrol ging een uitgebreide testfase vooraf. “Op papier lijkt dematerialisatie eenvoudig – da’s onbedoeld een leuke woordspeling (lacht) – maar de ketting telt zoveel schakels die cruciaal zijn voor het eindresultaat dat de implementatie echt niet evident is”, weet ook Apr. Paul Perdieus. “Net daarom hebben we met Recip-e die pilootfase georganiseerd. Omdat het over een verandering gaat die zo ingrijpend is voor het afhalen van medicatie, wilden we die testen op zoveel mogelijk details.”

Uiteraard kan je tijdens een pilootfase onmogelijk alles testen. “Je werkt met een selectie van softwarehuizen, patiënten en apotheken. Je kan de nieuwe oplossing dus nooit in alle moeilijke situaties testen. Met als gevolg dat er na de brede uitrol onvermijdelijk nieuwe problemen opduiken”, aldus Apr. Perdieus. Dat gaat over situaties die je nooit kan ontdekken in een happy flow1.”

“De complexiteit van de hele voorschrijfketen maakt het dan niet eenvoudig om de oorzaak van het probleem altijd onmiddellijk te detecteren. Voor een apotheker kan dat frustrerend zijn – hij of zij wil de patiënt zo goed mogelijk helpen en begrijpt niet altijd wat er allemaal fout kan lopen achter de schermen – maar vanuit Recip-e doen we er alles aan om problemen steeds zo snel en efficiënt mogelijk op te lossen. Speciaal daarvoor hebben we een dynamisch actieplan gelanceerd waarin we elk probleem steeds gericht terugleiden naar de betrokken actor.” De diensten van Recip-e werken inderdaad alleen maar bij de eindgebruiker als alle schakels in de keten ook werken (en dus digitaal verbonden zijn).

Nieuwe functies voor zorgverleners én patiënten, veel verschillende boodschappen

Naast de technische uitdagingen zijn er ook uitdagingen op het vlak van communicatie. Er moet gecommuniceerd worden naar patiënten, apothekers, voorschrijvers en softwarehuizen. Elk van die groepen heeft nood aan informatie op maat. Zoiets vraagt de nodige nuances. “Sommige betrokkenen hadden het idee dat het papieren bewijs van het elektronisch voorschrift ineens zou verdwijnen op 15 september 2021”, stelt Apr. Perdieus vast. “Maar niets was minder waar. Ja, er kwamen nieuwe mogelijkheden voor patiënten om hun voorschriften af te halen. Maar het papieren bewijs blijft intussen gewoon bestaan.”

Ook de gelijktijdige omschakeling naar “1 item per voorschrift” zorgde hier en daar voor verwarring, meent Apr. Perdieus. In de meeste gevallen wordt er nu voor elk geneesmiddel een apart voorschrift gemaakt, waardoor de patiënt zijn of haar voorschriften veel preciezer kan beheren dan vroeger. “Door die omschakeling naar 1 item per voorschrift dachten sommige artsen dat het wellicht beter was om ineens volledig digitaal te gaan, terwijl dat niet in elke situatie zo is natuurlijk. Patiënten die niet mee zijn in de digitale wereld, hebben nood aan en recht op een papieren bewijs. Vanuit Recip-e hebben we daar dan ook via de artsenverenigingen speciale aandacht voor gevraagd bij de voorschrijvers.”

Belangrijke nieuwe taak

Hoe stond Ophaco haar leden bij tijdens de opstart na de nationale uitrol?  “Zoals steeds hebben wij onze apothekers uitgebreid geïnformeerd over de wijzigingen voor hun praktijk. Daar zijn we al maanden vóór 15 september 2021 mee begonnen en we gaan er vandaag nog mee verder: van algemene uitleg tot hulp om correct om te gaan met specifieke situaties”, aldus Apr. Perdieus. Ophaco helpt apothekers ook om patiënten goed te begeleiden doorheen het hele proces. “Het correct informeren en sensibiliseren van de patiënt is een belangrijke nieuwe taak voor apothekers sinds de dematerialisatie. Met Ophaco willen we hen zoveel mogelijk ondersteunen en stimuleren in die rol.”

“Met Recip-e hebben we het voorbije jaar keihard gewerkt om alles zo vlekkeloos mogelijk te laten verlopen. Het was een intense periode van continu informeren, vergaderen en communiceren, met de lastminuteveranderingen die onvermijdelijk bij zo’n groot project komen kijken”, aldus Apr. Perdieus. “Tezelfdertijd beseffen we dat zorgverstrekkers – terecht – een feilloos werkend systeem verwachten. Na de implementatie ligt onze focus de komende maanden daarom op verdere optimalisatie.”

Vooruitblik

Daarnaast werkt Recip-e ook al aan enkele nieuwe functies. Apr. Perdieus: “We plannen bijvoorbeeld een nieuwe functie die het gemakkelijker maakt voor mensen om geneesmiddelen in naam van iemand anders op te halen, bijv. voor een kind of een ziek familielid. Er zitten ook extra platformen en apps aan te komen waarmee patiënten hun geneesmiddelengebruik zelf gaan kunnen opvolgen en beheren en waarmee ze informatie zullen kunnen uitwisselen met de apotheker. Dat is opnieuw een stap vooruit voor de patiënt, maar ook voor ons apothekers die patiënten steeds beter kunnen begeleiden.” Een ander belangrijk project voor Recip-e zijn de verwijsvoorschriften voor kinesitherapie of verpleegkundige handelingen. Ook die zullen binnenkort gedematerialiseerd uitgevoerd kunnen worden.

“Als ik dat zo vertel, is dat echt heel wat”, concludeert Apr. Perdieus. “We staan er te weinig bij stil, maar het is ongezien wat er allemaal al kan. Vroeger konden we enkel met de patiënt communiceren als hij of zij in de apotheek stond. Vandaag hebben we tal van tools waarmee we patiënten continu kunnen opvolgen en ondersteunen. Ik ben blij dat ik daartoe kan bijdragen, zowel vanuit mijn rol als secretaris-generaal van Ophaco als die van lid van Raad van Bestuur van Recip-e.

Voetnoten:

  1. Happy flow = meest gevolgde weg in een proces