Inhoudstafel

Achtergrondinfo

Bestaande opties vandaag voor afhaling van geneesmiddelen door een andere persoon

Voor de patiënt zelf

Nieuwigheden voor de patiënt en derde persoon dankzij de dematerialisatie

TER HERINNERING – het bewijs van elektronisch voorschrift op papier of digitaal


Definitie belangrijke termen:

Toelating: we zullen spreken van toelating om de communicatie te vergemakkelijken naar het grote publiek toe.

Volmacht: een individuele persoon heeft de toelating om voor een andere persoon geneesmiddelen te gaan afhalen.

Mandaat: een professionele hulpverlener heeft de toelating (het mandaat) om vanuit een collectieve instelling (bijvoorbeeld woonzorgcentrum) in naam van verschillende patiënten geneesmiddelen af te halen bij een apotheker (zoals vermeld in artikel 23 van het Koninklijk Besluit van 21 JANUARI 2009 houdende onderrichtingen voor de apothekers 1).

Noot vooraf:

  • We gebruiken in deze tekst de term ‘voorschrijver’ voor de zorgverstrekkers die via Recip-e geneesmiddelen voorschrijven: de huisarts, de arts-specialist, de tandarts en de vroedvrouw.

Achtergrondinfo

Het online platform Recip-e werd opgericht door de verenigingen die de gezondheidszorgbeoefenaars vertegenwoordigen. Recip-e is dus geen privébedrijf maar een vereniging zonder winstoogmerk (vzw). Meer info: www.recip-e.be

Het elektronisch voorschrijven van geneesmiddelen maakt deel uit van het actieplan eGezondheid van de overheid. Het elektronisch voorschrift is het enige wettelijk geldige voorschrift vandaag. Sedert 1 januari 2020 is het verplicht om Recip-e te gebruiken om geneesmiddelen voor te schrijven, met uitzondering van een aantal overmachtssituaties.

Sedert 15 september 2021 heeft de patiënt de mogelijkheid om geen print meer te vragen aan de voorschrijver. De patiënt behoudt wel te allen tijde het recht om een print te krijgen, nl.een papieren bewijs van een elektronisch voorschrift. Nieuw sinds 15 september 2021 is dat de patiënt het (bewijs van elektronisch) voorschrift ook digitaal kan tonen aan de apotheker door gebruik te maken van een app. Daarnaast kan de patiënt ook met zijn eigen eID of rijksregisternummer geneesmiddelen afhalen, zonder een papier of elektronisch bewijs van elektronisch voorschrift mee te nemen naar de apotheek.

Recip-e is de enige unieke bron van elektronische voorschriften. De software van de voorschrijvers (maken van voorschriften) en de software van de apothekers (afleveren op basis van deze voorschriften) zijn verbonden met deze unieke centrale bron van Recip-e.

Intussen is er ook veel software voor de patiënten (tonen van een voorschrift aan de apotheker, beheer van de voorschriften) die verbinding maakt met Recip-e, waardoor de patiënt realtime informatie heeft over zijn / haar voorschriften. Op het moment dat de patiënt het kabinet van de huisarts verlaat bijvoorbeeld, kan hij / zij reeds het voorschrift raadplegen via bepaalde (web)apps.

Er is voorlopig nog geen mogelijkheid om een volmacht te geven aan een andere persoon voor een elektronisch voorschrift.Als volmachthouder is het voorlopig nog niet mogelijk om de voorschriften voor een patiënt in realtime te consulteren via een app (via Recip-e).  Tevens kan de volmachthouder vandaag ook nog  niet met zijn / haar eigen eID naar de apotheek gaan om de geneesmiddelen van een patiënt te gaan afhalen. Al deze initiatieven zijn voorzien tegen Q2 2022 (tentatief).

Bestaande opties vandaag voor afhaling van geneesmiddelen door een andere persoon

VOOR DE PATIËNT ZELF

Ondanks het feit dat een derde de geneesmiddelen gaat halen, is het belangrijk dat de patiënt te allen tijde het overzicht behoudt van zijn of haar eigen voorschriften.

  • Dat kan door een papieren bewijs van elektronisch voorschrift te vragen aan de voorschrijver en bijvoorbeeld een foto ervan mee te geven aan degene die de geneesmiddelen afhaalt.
    • ! De barcode op het voorschrift kan meerdere keren gescand worden maar het geneesmiddel kan maar één keer afgeleverd worden.
  • Anderzijds kan de patiënt ook zelf via een webapp of app het overzicht van alle openstaande voorschriften overal raadplegen, bijvoorbeeld via MijnGezondheid of MyHealthViewer.
    • Eenmaal de voorschriften uitgevoerd zijn, is er geen overzicht meer beschikbaar van de uitgevoerde voorschriften.
  • De patiënt kan ook langsgaan bij de apotheker met zijn of haar eigen eID en vragen om het overzicht van zijn of haar geneesmiddelen te bespreken. Zo is hij/ zij voorbereid wanneer het nodig zou zijn dat een andere persoon geneesmiddelen gaat afhalen.

Een voorschrift kan maar een keer worden uitgevoerd. De status “afgeleverd” wordt door de apotheker meegegeven in de centrale database.

NIEUWIGHEDEN  VOOR DE PATIENT EN DERDE PERSOON DANKZIJ DE DEMATERIALISATIE:

Een derde naar de apotheek sturen om geneesmiddelen af te halen:

Er zijn verschillende manieren waarop de patiënt aan een derde een stilzwijgende toelating kan geven en hem/ haar naar de apotheek kan sturen om geneesmiddelen af te halen:

  • Vraag een print aan de voorschrijver en geeft deze aan de derde persoon
  • Print als patiënt zelf de nodige voorschriften uit via de website van MijnGezondheid en geef ze mee aan de derde persoon
  • Laat de derde persoon een foto van de print nemen/ de print inscannen (barcode moet duidelijk zijn)
    • Tevens kan de derde persoon een foto nemen van de prints, of van het scherm.
    • Er zijn ook Apps op de smartphone die reeds het voorschrift goed inscannen (bvb Clear Scanner).

Als ouder geneesmiddelen afhalen voor een kind waarvan hij/zij de voorschriften beheert:

  • Vraag een print aan de voorschrijver en neem deze mee naar de apotheek
  • Print als ouder van de patiënt zelf de nodige voorschriften uit via de website van MijnGezondheid (inloggen met eigen eID, ItsMe of andere; log in in naam van uw kind) en neem ze mee naar de apotheek
  • Neem een foto van de print / scan de print in en neem deze mee naar de apotheek (barcode moet duidelijk zijn)
    • Neem een foto van de prints, of van het scherm.
    • Er zijn ook Apps op de smartphone die reeds het voorschrift goed inscannen (bvb Clear Scanner).
  • Ga met je smartphone naar de apotheek, en ga daar naar de website van MijnGezondheid (inloggen met ItsMe of andere; log in in naam van het kind waarvoor je de voorschriften beheert), en haal de openstaande voorschriften op die je nodig hebt.
    • Voor de ouders van kinderen bestaat er een wettelijke volmacht. De ouders hebben automatisch toegang tot de voorschriften van de kinderen waarvoor ze deze beheren. Dit kan ook via de website MyHealthViewer. Wanneer je als ouder in de apotheek staat, is hiervoor wel een toegang met ItsMe nodig.
    • Gescheiden ouders die niet op hetzelfde domicilie-adres wonen als het kind waarvoor ze de voorschriften beheren, maar wel de wettelijke ouder zijn, hebben op dezelfde manier toegang tot de elektronische voorschriften.  Ze kunnen dus inloggen in MijnGezondheid met hun eigen eID en inloggen in naam van het kind.
  • Plusouders hebben niet op dezelfde manier toegang tot de elektronische voorschriften omdat ze niet geregistreerd kunnen worden als wettelijke ouder (verwantschap), en kunnen dus niet inloggen op MijnGezondheid met hun eigen eID. Hij/zij kan wel terecht in de apotheek met een papieren versie van het bewijs van elektronisch voorschrift of met een foto ervan. Net zoals de ouders/ gescheiden ouders, kunnen ze ook met de ISI+-kaart terecht voor jongere kinderen.
  • Hetzelfde geldt voor de grootouders als voor de plusouders.
Er zijn 2 types ISI+ kaarten:
– Zonder QR-code op de achterzijde
– Met QR-code op de achterzijde (nieuwere kaarten): het scannen van de QR-code levert soms problemen op bij de apotheker. De apotheker kan verschillende opties proberen:

1.       QR-code scannen
2.       Barcode scannen
3.       Kaartnummer en rijksregisternummer manueel invullen


 

Iemand van de gezinsleden naar de apotheek sturen om geneesmiddelen af te halen (volwassene voor volwassene):  

  • Vraag een print aan de voorschrijver en neem deze mee naar de apotheek
  • Print als patiënt zelf de nodige voorschriften uit via de website van MijnGezondheid  en geef ze mee naar de apotheek
  • Neem een foto van de print / scan de print in en neem deze mee naar de apotheek (barcode moet duidelijk zijn)
  • Het is belangrijk dat de patiënt zijn/ haar e-ID laat inlezen bij zijn/ haar gebruikelijke apotheek.
    • Hierdoor kan het rijksregisternummer altijd gebruikt worden door een gezinslid, mocht dit nodig zijn.
    • Bij de inlezing van de e-ID 2 van de patiënt bij de apotheek, wordt er immers een therapeutische relatie aangemaakt tussen de patiënt en de apotheek. Deze relatie is 15 maanden geldig en vormt de basis om het rijksregisternummer te kunnen gebruiken.
Therapeutische relatie tussen de patiënt en de apotheek
 
De patiënt kan zijn/ haar therapeutische relaties raadplegen via de website MijnGezondheid. Daar is zowel de begindatum als de einddatum van de therapeutische relatie met de apotheker of arts vermeld.
 
Voor de apothekers is het belangrijk dat zij ook proberen de therapeutische relatie te verlengen wanneer de patiënt passeert voor het einde van die 15 maanden geldigheid 3. Zo kan ook de apotheker optimaal helpen om altijd gemakkelijk openstaande voorschriften te kunnen uitvoeren, wanneer de patiënt zelf langskomt, of wanneer een gezinslid langskomt.

Aandachtspunten

Zolang er geen elektronische volmachten mogelijk zijn, is het ook belangrijk dat de voorschrijver een PRINT mee geeft aan de patiënt zodat de derde persoon voor hem/ haar met deze print naar de apotheek kan. Dat is de gemakkelijkste manier, om er zeker van te zijn dat iemand anders de geneesmiddelen kan afhalen.

Daarnaast is het mogelijk dat de patiënt bepaalde papieren voorschriften niet meer in zijn/ haar bezit heeft, en zich niet bewust is dat er nog bepaalde openstaande voorschriften zijn voor hem/ haar. Wanneer de (volwassen) patiënt zelf naar de apotheek gaat of een gezinslid met zijn/ haar rijksregisternummer naar de apotheek laat gaan, dan consulteert de apotheker alle openstaande voorschriften (waarvoor de privacy-vlag 4 op “OPEN” staat). Het is dus erg belangrijk dat de (volwassen) patiënt meegeeft over welk geneesmiddel het gaat, of bij welke arts het voorschrift werd voorgeschreven. Tevens kan de datum van consultatie bij de arts voor de apotheker een hulp zijn om het meest recente openstaande voorschrift op te halen voor de patiënt.

Het is gebruikelijk dat de patiënt als deel van een gezin ook beslist dat een ander gezinslid dit allemaal met de apotheker kan bespreken. Uiteraard is de vertrouwde apotheker van de patiënt de aangewezen persoon om het belang van de patiënt te behartigen. Hij/ zij beschikt immers over het farmaceutisch dossier waarmee hij/ zij ook de gezondheidsevolutie van de patiënt goed kan inschatten.

De tabel hieronder geeft de volgorde van acties weer in functie van de tijd (verschillende stappen):

Patiënt bij voorschrijverPatiënt
bij apotheek
Bij welke apotheek kan men terecht?Iemand anders neemt mee naar de apotheek:Wie gaat naar de apotheek?
Met Papier (bewijs van elektronisch voorschrift/ of klassiek papieren voorschrift)Bij elke apotheek.
 
Het papier is een toelating voor de apotheker om het voorschrift te behandelen.
Papier/ foto van het papier
(bewijs van het elektronisch voorschrift)
Derde persoon
Een gezinslid/ ouder voor het kind/ Plusouder/ Grootouder
De apotheker scant de leesbare barcode van het voorschrift en ziet de inhoud van dat ene voorschrift op zijn scherm.
 
De apotheker geeft het papier terug aan de patiënt (met een stempel die aangeeft dat het product werd afgeleverd).
Zonder papier STAP 1 5
e-ID/ ISI+/ KidsID laten inlezen bij vertrouwde apotheek
(15 maanden geldig).
Bij elke apotheek waar de patiënt een geldige therapeutische relatie heeft (en dus zijn/ haar eID laat inlezen).STAP 2
Rijksregister-nummer van de patiënt
(= stilzwijgende toelating)
Een gezinslid/ ouder of plusouder of grootouder voor het kind
De apotheker kan de volledige lijst van openstaande voorschriften zien6.


TER HERINNERING – HET BEWIJS VAN ELEKTRONISCH VOORSCHRIFT op papier of digitaal

Papieren bewijs van elektronisch voorschrift (voorschrijver print)

  • Verplicht A4-formaat vanaf 1/2/2022 (bij de voorschrijver)
  • A-5 formaat nog geldig in de apotheek tot einde geldigheid van het voorschrift (dus maximaal tot en met 30/1/2023 (als de geldigheid 1 jaar is).

Bewijs van elektronisch voorschrift (1 RID7 op A5-formaat)

De voorschrijver kan dit formaat vanaf 1/2/2022 niet meer gebruiken om voor te schrijven.

De patiënt zal dit A5-formaat vanaf nu normaal niet meer ontvangen.

Dit A5-formaat blijft wel nog even in omloop bij patiënt en apotheker en dit tot maximaal 30/1/2023, of einde geldigheid.

Papieren bewijs van elektronisch voorschrift (zelf printen)

Vandaag kan dit via MijnGezondheid

Scanbare RID digitaal tonen

Samenvattende opties om als ouder voor een kind voor wie hij/zij de voorschriften beheert:

Papieren bewijs van elektronisch voorschrift:

of

(A5: niet meer voorgeschreven vanaf 1/2/2022)

Digitaal

Inloggen als kind kan enkel als wettelijke ouder (met eigen eID/ ItsMe) en is niet mogelijk als plusouder/ grootouder.

ISI+

KidsID

De therapeutische relatie wordt aangemaakt in de apotheek op basis van de ISI+/ KidsID in aanwezigheid van het kind. Nadien kan de ouder de geneesmiddelen gaan afhalen op basis van het rijksregisternummer van de patiënt in de apotheek waar de geldige therapeutische relatie werd aangemaakt.

In samenwerking met:

Voetnoot:

  1. LOI – WET (fgov.be): Koninklijk besluit van  21 JANUARI 2009 houdende onderrichtingen voor de apothekers.
  2. Of het manueel inbrengen van het eID kaartnummer en het INSZ nummer.
  3. In dat geval moet de apotheker wel de vorige therapeutische relatie verwijderen*(dit kan enkel gebeuren bij software die dit toelaat) en een nieuwe aanmaken.
  4. Visi-vlag = privacy-vlag : De privacy-vlag of VISI-vlag (van het Engels visibility of zichtbaarheid) is een functie waarmee de patiënt kan bepalen of de inhoud van het voorschrift zichtbaar is voor alle apotheken (vlag op OPEN), één bepaalde apotheek naar keuze (vlag op 1-APOTHEEK) of geen enkele apotheek (vlag op TOE). 
  5. Bij chronische patiënten die regelmatig naar de apotheek komen, zal deze stap niet iedere keer herhaald worden, gezien er bij hen meestal een geldige therapeutische relatie al is.
  6. Waarvoor de privacy vlag op “OPEN” staat (dit is de standaard bij het opstellen van het voorschrift).
  7. RID: Recip-e identifier (alfanumerieke code onder de barcode)